Kvartira uchun xaridor hisobi orqali toʻlov: 2026-yil 1-apreldan naqd pulsiz hisob-kitob qanday ishlaydi
Oʻzbekistonda 2026-yil 1-apreldan kvartira uchun faqat bank orqali toʻlanadi: xaridor pulni soʻmda oʻz hisobiga kiritadi, notarius uni koʻrgach shartnomani tasdiqlaydi, sotuvchi pulni oʻsha kuni oladi. Toshkentda kvartira narxi medianasi $90 000.
Qisqacha
- Uy-joy uchun 2026-yil 1-apreldan faqat naqd pulsiz toʻlanadi: sotuvchiga naqd pulni qoʻlma-qoʻl berib boʻlmaydi, pul bankdagi xaridor hisobi orqali oʻtadi.
- Tartib Adliya vazirligi 2026-yil 16-martda roʻyxatdan oʻtkazgan nizomda yozilgan: notarius hisobdagi pulni koʻrgandagina shartnomani tasdiqlaydi, bank esa uni oʻsha kuni sotuvchiga oʻtkazadi.
- Hisob soʻmda toʻldiriladi: bankka naqd pul olib borib yoki oʻtkazma orqali. Toshkentda kvartira narxi medianasi $90 000, Markaziy bank kursi boʻyicha bu qariyb bir milliard soʻm.
- Toshkentdagi sotuv eʼlonlarining 48% qismi yangi binolarga toʻgʻri keladi, lekin kotlovan bosqichida investitsiya shartnomasi asosida sotib olinganda xaridor hisobi ishlatilmaydi: pul quruvchining shartnomada koʻrsatilgan hisobiga naqd pulsiz oʻtkaziladi.
Oʻzbekistonda 2026-yil 1-apreldan (lex.uz, 23.09.2026) kvartira uchun faqat bank orqali toʻlanadi. Xaridor pulni oʻz hisobiga kiritadi, notarius uni tizimda koʻrib shartnomani tasdiqlaydi, bank esa summani oʻsha kuni sotuvchiga oʻtkazadi. Toshkentda mediana narxdagi kvartira $90 000 turadi, demak hisobda qariyb bir milliard soʻm boʻlishi kerak (UyScan maʼlumotlari, 2026-yil 28-sentabr holatiga).
Bu farmon, nizom hamda Markaziy bank va Adliya vazirligi tushuntirishlarining qisqacha bayoni, yuridik maslahat emas. Bitimdan oldin tartibni notarius va bankingizdan aniqlab oling.
Kvartirani naqd pulga sotib olsa boʻladimi?
Sotuvchiga bir dasta pul sanab berish endi mumkin emas: 2026-yil 1-apreldan uy-joy uchun faqat naqd pulsiz toʻlanadi, ikkilamchi bozorda ham, yangi binoda ham. Ammo naqd pulning oʻzi taqiqlanmagan. Uni bankingizga olib borib, xaridor hisobiga kiritish mumkin: nizom hisobni naqd pul bilan ham, oʻtkazma bilan ham toʻldirishga ruxsat beradi.
Uy-joy uchun summa chegarasi yoʻq. Boshqa tovar va xizmatlarda farmon naqd pulsiz toʻlovni faqat maʼlum summadan oshganda talab qiladi, koʻchmas mulk oldi-sotdisini esa alohida bandda, hech qanday chegarasiz koʻrsatadi. Demak, bank orqali har qanday kvartira uchun toʻlanadi, UyScan tanlovidagi eng arzon, $12 500 turadigan kvartira uchun ham.
Nega bunday tartib joriy qilindi? Soliqchilar shartnomalarda narx pasaytirib yozilayotganini koʻrgan, qurilishdagi yashirin sektor esa 41% (spot.uz, 23.09.2026) deb baholangan. Pul bank orqali oʻtganda bitim summasini bank ham, notarius ham koʻradi.
Uy sotib olishda bank orqali toʻlov qanday ishlaydi?
Shartnoma tasdiqlangach pul sotuvchiga oʻsha kuniyoq (gazeta.uz, 27.09.2026) oʻtadi. Notariusdan maʼlumot ish kuni tugaganidan keyin kelsa, keyingi ish kuni oʻtadi. Tartib Adliya vazirligi 2026-yil 16-martda (gazeta.uz, 27.09.2026) roʻyxatdan oʻtkazgan nizomda yozilgan.
| Qadam | Kim | Nima boʻladi |
|---|---|---|
| 1 | Xaridor | Bankda yoki uning mobil ilovasida hisob ochadi. Avvaldan ochilgan karta hisobi, talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi yoki elektron hamyon ham yaraydi |
| 2 | Xaridor | Kelishilgan summani soʻmda, naqd yoki oʻtkazma orqali kiritadi. Shartnomada toʻlovning bir qismi keyinga qoldirilgan boʻlsa, kelishilgan boshlangʻich toʻlovni kiritadi |
| 3 | Notarius | Pul hisobda turganini tizim orqali tekshiradi va shundan keyingina shartnomani tasdiqlaydi |
| 4 | Bank | Pulni sotuvchiga avtomatik oʻtkazadi: oʻsha kuni, ish kuni tugagan boʻlsa keyingi ish kuni |
| 5 | Sotuvchi | Pulni naqd yechib oladi, kartaga oʻtkazadi yoki hisobda qoldiradi |
Tartib Adliya vazirligi 2026-yil 16-martda roʻyxatdan oʻtkazgan nizom hamda Markaziy bank va Adliya vazirligining tushuntirishlari asosida yozildi (gazeta.uz, 2026-yil 17 va 28-mart).
Pul milliy valyutada (gazeta.uz, 27.09.2026), yaʼni soʻmda kiritiladi, UyScan esa kvartira narxlarini dollarda koʻrsatadi. Toshkentda kvartira narxi medianasi $90 000, ikki xonali kvartiraniki $76 000. Markaziy bank kursi boʻyicha (26.09.2026 holatiga bir dollar 11 825,4 soʻm) mediana narxdagi kvartira qariyb bir milliard soʻm boʻladi. Turli xonali kvartiralar qancha turishi jadvalda:
| Xonalar | Eʼlonlar | Narx medianasi | 1 m² medianasi | Maydon medianasi |
|---|---|---|---|---|
| 1 xonali | 3 832 | $52 500 | $1 458 | 36 m² |
| 2 xonali | 10 363 | $76 000 | $1 431 | 55 m² |
| 3 xonali | 9 284 | $103 999 | $1 382 | 75 m² |
| 4 va undan koʻp | 5 358 | $135 000 | $1 316 | 105 m² |
| Butun shahar | 28 842 | $90 000 | $1 400 | 65 m² |
Notarius hisobni tekshiradi: pul yetmasa nima boʻladi?
Unda oʻsha kuni bitim boʻlmaydi: hisobda pul boʻlmasa yoki hisob yopilgan boʻlsa, notarius shartnomani tasdiqlashni rad etishga haqli. Toʻlovning bir qismi keyinga qoldirilgan boʻlsa, hisobda hech boʻlmaganda kelishilgan boshlangʻich toʻlov turishi kerak, qolganini tomonlar shartnoma shartlariga koʻra toʻlaydi.
Pul koʻpincha kurs tufayli yetmay qoladi. Qariyb bir milliard soʻmlik summada kursning bir foizga siljishi ham millionlab soʻm degani. Shuning uchun shartnomada summani soʻmda qayd eting va hisobga uni toʻliq qoʻying, bitim kuni qaytadan hisoblab oʻtirmang.
Bitim bekor qilinsa, pul hisobdan xaridorga qaytadi, Markaziy bank va Adliya vazirligi shunday tushuntirgan.
Yangi bino va kotlovanga ham tegishlimi?
Naqd pulsiz toʻlov talabi birlamchi bozorga ham tegishli, xaridor hisobi esa yoʻq: nizom uy-joy qurilishiga investitsiya shartnomalariga, yaʼni kotlovan bosqichidagi xaridga qoʻllanilmaydi. Toshkentdagi sotuv eʼlonlarining 48% qismi yangi binolarga toʻgʻri keladi, 28.09.2026 holatiga bu 13 877 ta kvartira. Eʼlondan tayyor kvartira sotilyaptimi yoki quruvchi bilan tuziladigan shartnomami, har doim ham bilib boʻlmaydi. Buni avans berishdan oldin soʻrang.
Farmonda koʻchmas mulk oldi-sotdisi uchun yangi binolarga istisno qilinmagan, shuning uchun investitsiya shartnomasi boʻyicha ham quruvchiga naqd pulsiz, shartnomada koʻrsatilgan kompaniya hisobiga toʻlanadi. Bu yerda «xodim»ning qoʻliga naqd pul berish ayniqsa xavfli. 2026-yil aprel oxirida, naqd pulsiz tartibga oʻtilgandan keyin, Yunusobod tumanida bir xaridor shu yoʻl bilan $70 000 (upl.uz, 27.09.2026) bergan, iyulda esa quruvchi tizimida bunday toʻlov yoʻqligi maʼlum boʻlgan. Rekvizitlarni qanday tekshirish va toʻlov boʻyicha qaysi hujjatlarni saqlash kerakligi quruvchiga qanday toʻlash haqidagi maqolada yozilgan.
Istisno faqat investitsiya shartnomalariga tegishli. Notariusda oldi-sotdi shartnomasi bilan rasmiylashtiriladigan tayyor kvartira uchun, uni quruvchining oʻzi sotayotgan boʻlsa ham, umumiy qoidaga koʻra xaridor hisobi orqali toʻlanadi. Sizning holatingizda qanday boʻlishini notariusdan aniqlang.
Xaridor hisobini ulushdorlar uchun eskrou bilan adashtirmang. Bu boshqa mexanizm, u ulushli qurilish toʻgʻrisidagi qonun loyihasida, 2026-yil iyulida esa loyiha faqat birinchi oʻqishda qabul qilingan. Tumanlar boʻyicha yangi bino narxlari Toshkent yangi binolari sahifasida, ularda metr ikkilamchi bozordagidan qanchalik qimmatligi esa «Yangi bino yoki ikkilamchi bozor» maqolasida hisoblangan.
1-apreldan keyin bozorda nima oʻzgardi?
Bitimlar martdagidan qariyb ikki barobar kamaydi. Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi maʼlumotlariga koʻra, aprelda uy-joy boʻyicha 23,3 ming (gazeta.uz, 27.09.2026) bitim tuzilgan, martda esa rekord darajadagi 43,6 ming (gazeta.uz, 27.09.2026) bitim boʻlgan. Mart rekordi yangi tartibga oʻtishning oʻzi bilan bogʻliq: markaz keskin oʻsishni tomonlar aprelga moʻljallangan bitimlarning bir qismini eski tartibda oldinroq rasmiylashtirib olgani bilan izohlagan.
Oylar boʻyicha maʼlumotlar, Markaziy bank raqamlari va ular nega markaz raqamlaridan farq qilishi Oʻzbekistonda nechta kvartira sotilishi haqidagi maqolada jamlangan. Naqd pulsiz tartib narxlarga qanday taʼsir qilishi hozircha nomaʼlum: iyulda Markaziy bank yozganidek, tadqiqotlarda eskrou hisoblarining uy-joy narxiga taʼsiri boʻyicha yagona baho hali yoʻq.
UyScan eʼlonlar tarixi 2026-yil 28-avgust sanasidan boshlanadi, shuning uchun 1-aprelgacha va undan keyingi eʼlonlarni solishtira olmaymiz. Lekin naqd pul eʼlon matnlaridan ketmagani koʻrinib turibdi: 2026-yil 28-sentabr holatiga sotuv eʼlonlarining 1,2% (UyScan maʼlumotlari, 26.09.2026, eʼlonlar: 28 902) qismida u tilga olingan. Bunday eʼlonlarning qariyb yarmida ipoteka, kredit, boʻlib toʻlash yoki bank ham tilga olingan. Matnlarga qaraganda, sotuvchi uchun «faqat naqd» degani «ipotekasiz, darhol toʻliq toʻlov» degani. Bitim tartibiga bu taʼsir qilmaydi: bunday toʻlov ham baribir xaridor hisobi orqali oʻtadi.
Bank va notariusdan nimalarni soʻrash kerak?
Bankka uchta, notariusga ikkita savolni bitim kunidan oldin, pul hali hisobga tushmasdan bering. Bank xizmati pullik, xususiy banklar esa komissiyani oʻzlari belgilaydi, shuning uchun narxini oldindan bilib oling. Bankdan soʻrang:
- eskrou hisobini ilovada ochsa boʻladimi yoki karta hisobidan foydalansa boʻladimi;
- xizmat qancha turadi va uni tomonlardan kim toʻlaydi;
- pulingiz dollarda boʻlsa, bank uni qaysi kursda sotib oladi.
Notariusdan soʻrang:
- sotuvchining qaysi hujjatlari kerak va pul qaysi bankka tushadi;
- hisobni qanday tekshiradi va bitimni boshqa kunga koʻchirishga toʻgʻri kelsa nima boʻladi.
Kvartirani koʻrishdan kadastrgacha boʻlgan butun yoʻl Toshkentda kvartira sotib olishning 10 qadami haqidagi maqolada, qisqa javoblar savol-javob boʻlimida. Tumanlar boʻyicha medianalar kvartira narxlari sahifasida, filtringizga mos yangi eʼlonlarni esa UyScan boti yuborib turadi.
Qanday hisobladik. Huquqiy qism lex.uz saytidagi naqd pulsiz toʻlov haqidagi farmon, Adliya vazirligi 2026-yil 16-martda roʻyxatdan oʻtkazgan nizom hamda Markaziy bank va Adliya vazirligining gazeta.uz va spot.uz bayon qilgan tushuntirishlari asosida yozildi, tekshirilgan sanalar «Manbalar» blokida. Narxlar UyScan taklif narxlari medianasi, 2026-yil 28-sentabr holatiga, Yangihayotsiz 11 ta tumandagi 28 842 ta kvartira tanlovi, bitim narxlari emas. Naqd pul haqidagi eslatmalarni eʼlon matnidan soʻzning rus va oʻzbekcha shakllari boʻyicha qidirdik va tanlovni koʻz bilan tekshirdik. Batafsil metodologiyada.
Manbalar
- 2026-yil 1-apreldan: Prezidentning 2025-yil 10-dekabrdagi PF-246-son farmoni: koʻchmas mulkni sotish va sotib olish faqat naqd pulsiz, summa chegarasisiz. lex.uz, tekshirilgan
- 2026-yil 16-martda: Adliya vazirligi koʻchmas mulk va avtomobillar boʻyicha hisob-kitoblarda notariuslar va banklar oʻrtasida maʼlumot almashish haqidagi nizomni roʻyxatdan oʻtkazdi. gazeta.uz, tekshirilgan
- milliy valyutada: xaridor hisobi soʻmda, naqd yoki naqd pulsiz toʻldiriladi (Markaziy bank va Adliya vazirligi tushuntirishlari). gazeta.uz, tekshirilgan
- oʻsha kuniyoq: bank shartnoma tasdiqlangach pulni sotuvchiga oʻtkazadi; maʼlumot ish kuni tugaganidan keyin kelsa, keyingi ish kuni. gazeta.uz, tekshirilgan
- 41%: qurilishdagi yashirin sektor ulushi boʻyicha baho. spot.uz, tekshirilgan
- $70 000: 2026-yil 30-aprelda naqd pul oʻzini quruvchi kompaniya xodimi deb tanishtirgan odamga berilgan; 15-iyulda toʻlov tizimda topilmagan; Yunusobod tumani ichki ishlar organlariga ariza berilgan. upl.uz, tekshirilgan
- 43,6 ming: 2026-yil martida uy-joy oldi-sotdisi boʻyicha bitimlar, kuzatuvlar tarixidagi rekord, Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi. gazeta.uz, tekshirilgan
- 23,3 ming: 2026-yil aprelida uy-joy bilan bitimlar, martdagidan 1,9 barobar kam, Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi. gazeta.uz, tekshirilgan
Raqamlar qayerdan
UyScan maʼlumotlari, 2026-yil 28-sentabr holatiga: takrorlarsiz 28 842 ta kvartira sotuvda, OLX va uybor eʼlonlari boʻyicha. Bular bitim narxlari emas, taklif narxlari.
Nuqtali chiziq bilan belgilangan raqamlar sayt har safar yangilanganda shu maʼlumotlardan olinadi.
Qanday iqtibos keltirish kerak
Qator bir bosishda toʻliq belgilanadi. Ushbu sahifaga havola qoʻshing.
UyScan (uyscan.uz), Toshkentdagi kvartiralarning taklif narxlari, 28.09.2026 holatiga
Savol-javoblar
2026-yilda kvartira uchun naqd pul bilan toʻlash mumkinmi?
Sotuvchiga naqd pul berish mumkin emas: 2026-yil 1-apreldan uy-joy uchun, ikkilamchi bozorda ham, yangi binoda ham, faqat naqd pulsiz toʻlanadi. Lekin naqd pulni oʻz bankingizga olib borib, xaridor hisobiga kiritish mumkin: nizom hisobni naqd pul bilan ham, oʻtkazma bilan ham toʻldirishga ruxsat beradi. Keyin pul sotuvchiga bank orqali oʻtadi.
Kvartira sotib olish uchun alohida hisob ochish kerakmi?
Bank boʻlimiga borish shart emas. Eskrou hisobini bankning mobil ilovasida ochsa boʻladi, nizom esa avvaldan ochilgan hisoblardan foydalanishga ham ruxsat beradi: karta hisobi, talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi yoki elektron hamyon. Bankingiz qaysi variantni qoʻllashini oʻsha yerda aniqlang. Pul soʻmda kiritiladi.
Sotuvchi pulni qachon oladi?
Notarius shartnomani tasdiqlagan kuni: bank summani avtomatik oʻtkazadi. Notariusdan maʼlumot ish kuni tugaganidan keyin kelsa, pul keyingi ish kuni oʻtadi. Sotuvchi uni darhol naqd yechib olishi yoki kartaga oʻtkazishi mumkin.
Hisobda pul yetmasa nima boʻladi?
Notarius tasdiqlashdan oldin hisobni tizim orqali tekshiradi. Pul boʻlmasa yoki hisob yopilgan boʻlsa, u shartnomani tasdiqlashni rad etishi mumkin. Shartnomada toʻlovning bir qismi keyinga qoldirilgan boʻlsa, hisobda kelishilgan boshlangʻich toʻlov turishi kerak. Bitim bekor qilinsa, pul xaridorga qaytariladi.
Xaridor hisobi uchun bank komissiya oladimi?
Xizmat pullik, tariflar esa banklarda har xil: xususiy banklar komissiyani oʻzlari belgilaydi. Hisob ochishdan oldin bankdan xizmat narxi qancha ekanini va uni qaysi tomon toʻlashini soʻrang.
Kotlovan bosqichida kvartira olishda ham naqd pulsiz toʻlov shartmi?
Uy-joy qurilishiga investitsiya shartnomalarida xaridor hisobi ishlatilmaydi, yaʼni kotlovan bosqichida sotib olishda bu hisob ochilmaydi. Lekin naqd pulsiz toʻlov birlamchi bozorga ham tegishli: quruvchiga shartnomada koʻrsatilgan kompaniya hisobiga toʻlanadi, uning xodimlariga naqd pul berilmaydi.
Tumanlar boʻyicha kvartiralar
Tumandagi 1 m² narxi medianasi va takrorlarsiz barcha eʼlonlar.