Toshkentda kvartira ijarasida firibgarlik: soxta eʼlonning 9 belgisi

Soxta ijara eʼlonini koʻpincha ikki narsa fosh qiladi: narx tumandagidan ancha past va kvartirani koʻrmasdan pul soʻrashadi. 2026-yil 28-sentabr holatiga Toshkentda kvartira ijarasining medianasi oyiga 8 869 050 soʻm ($750), bir xonali kvartirada 5 912 700 soʻm ($500). Oʻz tumani va xonalar soni boʻyicha medianadan ikki baravar arzon eʼlonlar esa 3,6% (UyScan maʼlumotlari, 26.09.2026, eʼlonlar: 19 590). Quyida soxta eʼlonning 9 belgisini va pul ketib qolsa nima qilish kerakligini koʻrib chiqamiz.

Ijara narxi haddan tashqari arzon ekanini qanday bilasiz?

Narxni oʻsha tuman va xonalar soni boʻyicha mediana bilan solishtiring: ijara eʼlonlarining 3,6% qismi undan ikki baravar arzon. Medianadan kamida uchdan bir arzon eʼlonlar 13,1% (UyScan maʼlumotlari, 26.09.2026, eʼlonlar: 19 590). Demak, uchdan bir chegirma tez-tez uchraydi, narxning yarmi esa sababini surishtirishga asos.

UyScan maʼlumotlari, 28.09.2026 holatiga: OLX va uybor eʼlonlari, nusxalar birlashtirilgan, Toshkentning 11 tumani, Yangihayot tumanisiz. Bu eʼlondagi soʻralgan narx, bitim narxi emas.

Eng arzon eʼlonlarni birma-bir koʻrib chiqdik, ular orasida halollari koʻp: uy egasining oʻzi ham yashaydigan kvartiradagi xona, yotoqxonadan joy, sherik izlash, xonalar soni xato yozilgan eʼlon. Mebelsiz kvartiralar ham arzonroq: mebel koʻrsatilgan eʼlonlarda mebelsizlarining medianasi $400, mebellilariniki $700. Eng arzon ijara Bektemir tumanida, lekin u yerda ham mediana oyiga $400.

Markazdagi taʼmirli butun kvartira qoʻshnilarnikidan ikki baravar arzon boʻlsa-yu, tavsifda na xona, na sherik haqida gap boʻlmasa, narxga nima kirishini ochiq soʻrang. Har bir tuman va xonalar soni boʻyicha medianalar ijara narxlari sahifasida.

Soxta ijara eʼloni qanday aniqlanadi?

Bitta belgi hali firibgarlik degani emas, lekin ikki-uchtasi birga uchrasa, toʻxtab oʻylang. «Begona suratlar, past narx, oldindan toʻlov, keyin bloklab qoʻyish» sxemasini uy-joy firibgarligi haqidagi sharh ham tasvirlaydi, u 2025-yil 7-iyun (realting.uz, 27.09.2026) kuni chiqqan.

1. Narx tumandagidan ikki baravar past. Butun kvartira xona narxida, aniq sababsiz. Qanday solishtirish kerakligi yuqorida yozilgan.
2. Koʻrishdan oldin pul. «Bron», «boshqaga bermay turaman, avans tashlang», «koʻrsatish uchun toʻlov». Uy egasi kvartirani bepul koʻrsatadi: unga oʻtkazma emas, ijarachi kerak. Vositachi ham komissiyani koʻrsatgani uchun emas, shartnoma imzolanganda oladi.
3. Egasi uzoqda. «Hozir chet eldaman, pulni tashlasangiz, kalitni tanishim beradi». Kvartirani ham, odamni ham tekshirib boʻlmaydi, pul esa darrov ketadi.
4. Kvartirani koʻrsatishmaydi. Faqat video yoki suratlar, aniq manzil «toʻlovdan keyin aytaman», uy raqamisiz faqat moʻljal.
5. Shoshiltirishadi. «Bugun yana uch kishi qoʻngʻiroq qildi», «kechgacha ushlab turaman». Maqsad bitta: narxlarni solishtirishga va koʻrishga tanishingizni olib borishga ulgurmay qolishingiz.
6. Toʻlov havolasi yoki SMS-kod. «Xavfsiz bitim» havolasiga oʻtish, karta maʼlumotlarini kiritish yoki kodni aytib berishni soʻrashadi. Ijara bunday toʻlanmaydi: bunday havola orqali kartadan pul yechib olinadi.
7. Begona suratlar. Jurnaldagidek chiroyli suratlar, podyezd, hovli va derazadan koʻrinish yoʻq. Suratlarni rasm boʻyicha qidiruvda tekshiring: xuddi shu kvartira boshqa tumanda yoki boshqa narxda chiqsa, ehtiyot boʻling.
8. Hujjatsiz «egasi». Pasport va mulk hujjatini koʻrsatmaydi, kvartirani ishonchnomasiz «akasi» yoki «xolasi» beradi, hujjatdagi familiya boshqa.
9. Eʼlon bilan suhbat bir-biriga toʻgʻri kelmaydi. Telefonda «u kvartira ketib qoldi, boshqasi bor, lekin qimmatroq» deyishadi yoki matnda «maklersiz» deb yozilgan-u, aslida vositachi chiqadi. OLX saytidagi, matnida «maklersiz», «bez maklera», «bez posrednikov» yoki «ot sobstvennika» deb yozilgan ijara eʼlonlarini sanadik: 202 tadan 42 tasi (UyScan maʼlumotlari, 26.09.2026, eʼlonlar: 202) biznes akkauntdan joylangan. Bu hali aldov emas, lekin bunday holda egasining hujjatlarini diqqat bilan koʻring.

Nega kvartirani koʻrmasdan pul toʻlamaslik kerak?

Koʻrmasdan toʻlasangiz, umuman yoʻq boʻlishi mumkin boʻlgan kvartira uchun toʻlaysiz: realting.uz sharhida (2025-yil 7-iyun) soxta ijara aynan shunday ishlaydi, firibgar oldindan toʻlovni oladi va gʻoyib boʻladi. Shu bilan birga Toshkentda oldindan toʻlov odatiy hol: ijara eʼlonlarining 9,6% (UyScan maʼlumotlari, 26.09.2026, eʼlonlar: 19 687) qismida oldindan toʻlov, depozit yoki zalog ochiq yozilgan.

Koʻpincha oldindan ikki-uch oylik toʻlov va depozit soʻrashadi, kamroq hollarda birinchi va oxirgi oy uchun toʻlov. Tartib toʻgʻri boʻlsa, bunday shartlar odatiy:

• avval kvartirani koʻrish, yaxshisi ikki kishi boʻlib va kunduzi;
• keyin egasining hujjatlari va yozma shartnoma;
• pul shartnoma imzolanayotganda, tilxat evaziga yoki shartnomada ismi yozilgan odamning kartasiga oʻtkazma bilan.

gov.uz tushuntirishlarida depozit haqida alohida qoida topmadik, shuning uchun uning summasini, qaysi holatda ushlab qolinishi va qachon qaytarilishini shartnomaga yozing. Notanish odamning kartasiga «bron» uchun hech qachon pul oʻtkazmang: bunday oʻtkazmani keyin qaytarish juda qiyin.

Kvartira egasi va hujjatlarni qanday tekshirish kerak?

Ijaraga beruvchilar orasida uy egalari oʻylaganingizdan kam: 2026-yil 28-sentabr holatiga ijara eʼlonlarining faqat 8% qismi uy egasidan deb belgilangan, qolganini agentlik va maklerlarning biznes akkauntlari yoki bir nechta eʼlon bergan foydalanuvchilar joylagan. Vositachi orqali ijaraga olish odatiy hol, lekin shartnomani mulk egasi yoki uning ishonchnomasi bor odam bilan tuzasiz.

Toʻlashdan oldin nimani tekshirish kerak:

• Pasport va mulk hujjati. Pasportdagi familiya kvartira hujjatidagi (kadastr koʻchirmasidagi) familiya bilan, hujjatdagi manzil esa siz koʻrayotgan kvartiraning manzili bilan mos kelishi kerak.
• Kvartirani egasining oʻzi bermayotgan boʻlsa, ishonchnoma. Egasining oʻziga qoʻngʻiroq ham qiling: halol vositachi uning raqamini beradi.
• Shartnoma. Sanalar, oylik toʻlov, depozit, kommunal toʻlovlarni kim toʻlashi, mebel va texnika roʻyxati, ikki tomonning imzosi.
• Shartnomani hisobga qoʻyish. Turar joy ijarasi shartnomasi soliq organida majburiy ravishda va bepul, ijara.soliq.uz (gov.uz, 27.09.2026) orqali hisobga qoʻyiladi. Buni kim va qachon qilishini uy egasi bilan oldindan kelishib oling.

Qidirishdan kalitni olishgacha boʻlgan butun yoʻl maklersiz ijara haqidagi maqolada bosqichma-bosqich yozilgan: depozit, kommunal toʻlovlar va E-ijara haqida ham oʻsha yerda.

Pul oʻtkazib yuborgan boʻlsangiz, nima qilish kerak?

Birinchi soatdayoq harakat qiling: bank oʻtkazma haqida qancha erta bilsa, uni toʻxtatish imkoni shuncha koʻp. Oʻzbekistonda ijara firibgarligi boʻyicha rasmiy statistika topmadik, shuning uchun pulni qaytarishni vaʼda qilmaymiz, faqat nima qilish kerakligini aytamiz.

1. Bankingizga qoʻngʻiroq qiling. Pul firibgarga oʻtkazilganini ayting, oluvchining karta raqami, summa va vaqtni bering.
2. Hammasini saqlang. Eʼlon skrinshotlari (uni tez orada oʻchirishadi), yozishma, telefon raqami, oʻtkazma cheki.
3. OLX yoki uyborda eʼlon ustidan shikoyat qiling: eʼlon oʻchirilsin va keyingi odamni aldamasin.
4. Tumaningizdagi ichki ishlar boʻlimiga ariza bering, skrinshotlar va chekni ilova qiling.
5. Qaytarish uchun pul toʻlamang. Aldanganingizdan keyin komissiya evaziga pulni qaytarib berishni vaʼda qilganlarga javob bermang: bu xuddi shu aldovning ikkinchi urinishi.

Kvartirani qanday qilib xavfsizroq izlash mumkin?

Raqamlardan boshlang: tuman medianasini bilsangiz, soxta eʼlon darrov koʻzga tashlanadi. 2026-yil 28-sentabr holatiga UyScan bazasida OLX va uybor saytlaridan ijaraga beriladigan 19 861 ta kvartira bor, eʼlonlarning 16% qismi bir xil kvartiralarning nusxalari boʻlib chiqdi va birlashtirildi.

• Narxni tuman va xonalar soni medianasi bilan ijara narxlari sahifasida solishtiring.
• Vositachiga pul toʻlashni istamasangiz, uy egasidan ijara tanlovini koʻring.
• UyScan botiga obuna boʻling: u tumaningiz va byudjetingiz boʻyicha yangi eʼlonlarni nusxalarsiz yuboradi.
• Bitta kvartira bir nechta eʼlonda turli narxlarda chiqqan boʻlsa, takroriy eʼlonlar qayerdan paydo boʻlishi haqida oʻqing. Narx maydonidagi raqam nega baʼzan narx emasligi eʼlonlarni qanday oʻqish haqidagi maqolada tushuntirilgan.

UyScan agentlik emas: kvartira ijaraga bermaydi, uy egalarini tekshirmaydi va eʼlon saytlari bilan bogʻliq emas. Shuning uchun bu maqoladagi tekshiruvlar sizning zimmangizda.

Qanday hisobladik

• Ijara: 2026-yil 28-sentabr holatiga OLX va uybor saytlaridagi faol eʼlonlar, Toshkentning 11 tumani, Yangihayot tumanisiz; nusxalar birlashtirilgan, narx eʼlondagi taklif, oyiga dollarda; jami 19 861 ta eʼlon. Soʻmdagi summalar Markaziy bank kursi boʻyicha: 26.09.2026 holatiga bir dollar 11 825,4 soʻm.
• «Ikki baravar» va «uchdan bir arzon»: oylik toʻlov oʻz tumani va xonalar soni boʻyicha mediananing yarmidan yoki uchdan ikki qismidan oshmaydi; 30 tadan kam eʼlonli guruhlar hisobga olinmagan.
• Oldindan toʻlovni rus va oʻzbek tilidagi matnlardan «predoplata», «depozit», «zalog» va «oldindan» soʻzlari boʻyicha qidirdik. Uy egasi: OLX saytida biznes akkaunt belgisi yoʻq eʼlon beruvchi, uyborda ijara eʼlonlari 3 tadan kam eʼlon beruvchi; biznes akkaunt OLX belgisi boʻyicha.
• Firibgarlik sxemalari realting.uz sharhidan, shartnomani hisobga qoʻyish qoidasi gov.uz sahifasidan olingan, ikkalasi ham 2026-yil 27-sentabrda tekshirilgan.