Novostroykaga ipoteka: kreditlarning toʻrtdan uchi, oʻrtacha kredit va unga qancha kvartira sigʻadi

2026-yilning birinchi yarmida Oʻzbekistonda berilgan ipotekaning 75% (gazeta.uz, 27.09.2026) qismi yangi uylarga ketdi, oʻrtacha kredit 308 mln soʻm. Toshkentdagi yangi bino eʼlonlaridan qanchasini shu kredit va 20 foiz boshlangʻich badal bilan olish mumkinligini hisobladik: 2026-yil 26-sentabrda 13 829 ta eʼlondan atigi 114 tasi, yaʼni 0,8% (UyScan maʼlumotlari, 26.09.2026, eʼlonlar: 13 829).

Qancha ipoteka beriladi va qanchasi yangi uylarga ketadi?

Markaziy bank maʼlumotiga koʻra, 2026-yilning yanvar–iyun oylarida banklar 13,1 trln soʻm ipoteka krediti berdi, bir yil oldingidan 39% koʻp. Shundan 9,8 trln soʻm, yaʼni 75%, birlamchi bozorga, yangi qurilgan uylarga toʻgʻri keldi.

Qarz oluvchilar ham xuddi shunday taqsimlangan: 42 575 kishidan 31 995 nafari yangi uy uchun, 10 580 nafari ikkilamchi bozordagi uy-joy uchun kredit oldi. Birlamchi bozor ipotekasi bir yilda 41%, ikkilamchi bozorniki 31% oʻsdi, shuning uchun yangi uylar ulushi ham koʻtarildi: bir yil oldin u 73% edi.

Toshkentning oʻzida ham yangi binolar koʻp: UyScan maʼlumotlariga koʻra, bugun sotuvda 13 877 ta yangi bino eʼloni bor, bu barcha eʼlonlarning 48% qismi. Ularning hammasi Toshkent yangi binolari sahifasida.

Oʻrtacha foiz va oʻrtacha kredit qancha?

Berilgan ipotekaning oʻrtacha stavkasi pul qayerdan olinganiga bogʻliq: byudjet mablagʻlari hisobidan 16,8%, banklarning oʻz mablagʻlari hisobidan 20,1%, Ipotekani qayta moliyalashtirish kompaniyasi mablagʻlari hisobidan 21,6%. Bir yil oldin byudjet krediti 17,5%, bank krediti 23,5% edi, yaʼni ikkalasi ham arzonlashdi.

Bular allaqachon berilgan kreditlar boʻyicha oʻrtacha raqamlar. Banklar bugun eʼlon qilayotgan standart stavkalar boshqacha: ularni bank kesimida va har bir tumanning median kvartirasi uchun oylik toʻlov bilan ipoteka stavkalari va toʻlov maqolasida keltirganmiz.

Oʻrtacha kredit 308 mln soʻm, bir yil oldin 299 mln soʻm edi. Yangi uy va ikkilamchi bozor kreditlari deyarli teng: MB raqamlaridan hisoblasak, birlamchi bozorda bitta qarz oluvchiga taxminan 306 mln soʻm, ikkilamchi bozorda taxminan 312 mln soʻm toʻgʻri keladi.

Bu raqam butun respublika boʻyicha. Toshkent uchun oʻrtacha kredit alohida eʼlon qilinmagan, shuning uchun quyidagi hisob «respublika oʻrtachasi bilan poytaxtda nima olish mumkin» degan savolga javob beradi.

Oʻrtacha kreditga Toshkentda qancha novostroyka sigʻadi?

Juda kam. 308 mln soʻm kredit va 20 foiz badal bilan kvartira narxi chegarasi 385 mln soʻm, bu taxminan $32 500. 2026-yil 26-sentabrda Toshkentdagi 13 829 ta yangi bino eʼlonidan bunga 114 tasi toʻgʻri keladi.

Nega aynan 20 foiz: standart ipotekada eng kam badal Milliy bankda (birlamchi bozor uchun) va Ipoteka-bankda 20% (spot.uz, 27.09.2026), koʻp boshqa banklarda undan yuqori. Badalni oshirish tanlovni kengaytiradi, lekin sekin:

UyScan maʼlumotlari, 2026-yil 26-sentabr holatiga: Toshkentning 11 ta tumanidagi 13 829 ta yangi bino eʼloni, takrorlarsiz. Kredit hamma qatorda 308 mln soʻm, dollar narxlar Markaziy bankning 25-sentabrdagi kursida: 11 830,87 soʻm (cbu.uz, 27.09.2026).

Sigʻadigan kvartiralar bir xil tipda. 20 foizli badalda 114 ta eʼlondan 109 tasi bir xonali, hammasining median maydoni 27 m². Ularning 52 tasi 4 qavatgacha boʻlgan uylarda, holbuki barcha yangi bino eʼlonlarida bunday uylardagi eʼlonlar atigi 5%. Yaʼni bu roʻyxatning deyarli yarmi odatdagi koʻp qavatli novostroyka emas. 50 foizli badalda median maydon 38 m² boʻladi, ikki xonalilar ham koʻpayadi: 315 ta.

Boshqacha qarasak: 26-sentabrda yangi bino eʼlonlarining median narxi 1,3 mlrd soʻm edi, oʻrtacha kredit uning 24% qismini qoplaydi. Median narxdagi kvartirani 20 foiz badal bilan olish uchun 1,04 mlrd soʻm kredit kerak, bu oʻrtachadan 3,4 barobar koʻp. Metrning median narxida hisoblasak, oʻrtacha kredit va 20 foiz badalga Toshkentdagi yangi binoda taxminan 20 m² olish mumkin.

Tumanlar boʻyicha bunday eʼlonlar soni eng koʻp Mirzo Ulugʻbek tumanida (32 ta) va Yashnobod tumanida (27 ta), ulushi eng katta Bektemir tumanida: 176 tadan 7 tasi. Yakkasaroy tumanida ular 2 244 tadan bittasi, Shayxontohur tumanida 1 360 tadan ikkitasi.

Ikkilamchi bozorda bu chegaraga sigʻadigan eʼlonlar koʻproq, lekin baribir kam: 312 ta, yaʼni 2,1%.

Toshkent shahri hududlar orasida qayerda?

Birinchi oʻrinda, katta farq bilan. 2026-yilning I yarmida Toshkent shahrida 4,01 trln soʻm ipoteka berildi, bu respublika hajmining 30,6% qismi.

Ikkinchi oʻrindagi Andijon viloyatida 1,11 trln soʻm, uchinchi oʻrindagi Qashqadaryoda 963 mlrd soʻm berilgan, yaʼni poytaxt ikkinchi oʻrindan uch barobardan koʻproq oldinda. Eng kam hajm Sirdaryo viloyatida: 356 mlrd soʻm.

Toshkentda ipoteka bir yilda 36% oʻsdi, respublika boʻyicha esa 39%. Qolgan hududlar tezroq oʻsgani uchun poytaxt ulushi biroz qisqardi: bir yil oldin u 31,4% edi.

Qaysi banklar koʻproq beradi?

Hajm boʻyicha beshta bank oldinda: Xalq banki 2,2 trln soʻm, Agrobank 1,96 trln soʻm, Milliy bank 1,68 trln soʻm, Ipoteka-bank 1,58 trln soʻm, Oʻzsanoatqurilishbank 1,29 trln soʻm. Beshtasi birga respublika ipotekasining 66% qismini, deyarli uchdan ikkisini berdi.

Bu faqat hajm. Bank koʻp kredit bergani uning stavkasi yoki shartlari qulayroq ekanini anglatmaydi: bank tanlashda yillik stavka, eng kam badal va muddatni yonma-yon solishtiring.

Bu novostroyka xaridori uchun nimani anglatadi?

Toshkentda oʻrtacha kredit yangi uyning faqat bir qismini yopadi: median narxning 24% qismini. Standart ipoteka muddati koʻpchilik banklarda 20 yilgacha (spot.uz, 27.09.2026). Eng uzun muddatni olsak, shu kreditning oʻzi uchun oylik toʻlov 20,1% stavkada taxminan 5,3 mln soʻm, 16,8% stavkada taxminan 4,5 mln soʻm boʻladi.

Demak, Toshkentda yangi uyni ipoteka bilan olmoqchi boʻlsangiz, uch yoʻl qoladi: kichik studiya, kattaroq badal yoki oʻrtachadan katta kredit. Studiyalar va eng arzon variantlar 30 ming dollargacha kvartiralar roʻyxatida, 50 foizli badal chegarasiga yaqinlari 50 ming dollargacha kvartiralar sahifasida.

Davlat dasturi boʻyicha Toshkentda eng koʻp kredit 480 mln soʻm (spot.uz, 27.09.2026), lekin dasturning oʻz shartlari bor. Bu limitga qancha yangi bino sigʻishini davlat dasturi boʻyicha ipoteka maqolasida, kim subsidiya olishi mumkinligini ipoteka subsidiyasi haqidagi maqolada koʻrib chiqqanmiz.

Arzon yangi bino eʼlonlarida baʼzan toʻliq narx oʻrniga boshlangʻich toʻlov yoziladi, ularni qanday ajratishni «Narx yoki boshlangʻich toʻlov» maqolasida koʻrsatganmiz. Bank qurilayotgan uyga kredit beradimi yoki faqat topshirilganiga, shartnomadan oldin bankning oʻzidan soʻrang.

Qanday hisobladik

• Ipoteka raqamlari: Markaziy bank maʼlumotlari, Gazeta.uz nashri (2026-yil 27-iyul), 2026-yil 27-sentabrda tekshirildi. Bozor turi boʻyicha oʻrtacha kredit, Toshkent va beshta bank ulushini shu raqamlardan oʻzimiz hisobladik.
• Narx chegarasi: kredit narxning badaldan qolgan qismini qoplaydi, shuning uchun chegara = kredit ÷ (1 − badal ulushi).
• Eʼlonlar: 2026-yil 26-sentabr holatidagi baza nusxasi, OLX va uybor, takrorlarsiz, Toshkentning 11 ta tumani. OLX Yangihayot tumanini alohida koʻrsatmaydi, shuning uchun u hisobda yoʻq. Eʼlonlardagi dollar narxlar soʻmga Markaziy bankning 25-sentabrdagi kursida oʻtkazildi. Bu raqamlar har kuni yangilanmaydi, narxlar taklif narxlari, bitim narxlari emas.
• Oylik toʻlov: teng oylik toʻlov (annuitet), 20 yil, faqat kredit summasi, sugʻurta va komissiyalarsiz.

Oʻrtacha kreditga sigʻadigan yangi eʼlonlarni kuzatish uchun UyScan botiga qoʻshiling.